Podczas środowej sesji (24 czerwca) Rady Miasta Malborka radni zdecydowali o nieudzieleniu Burmistrzowi Miasta Markowi Charzewskiemu wotum zaufania. Przeciw zagłosowało 15. radnych, 5. było za. To już trzeci rok z rzędu, w którym burmistrz nie uzyskał tego dokumentu akceptacji.

Podobna sytuacja dotyczyła absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok. Przeciwko jego udzieleniu zagłosowało 9. radnych, 5. było za, a 4. wstrzymało się od głosu.

Brak automatycznego odwołania

W polskim systemie samorządowym trzykrotne z rzędu nieudzielenie wotum zaufania nie powoduje automatycznego odwołania burmistrza. Wotum zaufania ma charakter przede wszystkim polityczno-ocenny i stanowi formę oceny raportu o stanie gminy, a nie narzędzie odwoławcze.

Burmistrz, nawet w przypadku wielokrotnego braku wotum, nadal pozostaje na stanowisku, ponieważ jego mandat wynika z wyboru bezpośredniego przez mieszkańców.

Znaczenie polityczne decyzji rady

Trzeci z rzędu brak wotum zaufania jest jednak istotnym sygnałem politycznym. Oznacza on przede wszystkim:

• utratę lub istotne osłabienie poparcia większości rady miejskiej,
• pogłębiający się konflikt pomiędzy organem wykonawczym a uchwałodawczym,
• osłabienie politycznej pozycji burmistrza, choć bez skutków prawnych.

Możliwe dalsze kroki Rady Miasta

Rada Miasta nie ma bezpośredniej możliwości odwołania burmistrza, jednak w określonych warunkach może:

• podjąć uchwałę inicjującą referendum w sprawie jego odwołania przed upływem kadencji,
• uruchomić polityczną ścieżkę prowadzącą do decyzji mieszkańców.

Ostateczna decyzja o ewentualnym odwołaniu włodarza należy w takim przypadku do mieszkańców, którzy głosują w referendum.

Absolutorium jako odrębna procedura

Równolegle funkcjonuje procedura absolutorium, dotycząca wykonania budżetu. Jego nieudzielenie również nie skutkuje automatycznym odwołaniem burmistrza, ale może stanowić dodatkową przesłankę do inicjowania działań politycznych, w tym referendum.

Konsekwencje praktyczne

W sytuacji długotrwałego braku wotum zaufania i absolutorium:

• burmistrz formalnie nadal sprawuje urząd,
• może jednak dochodzić do utrudnień w bieżącej współpracy z radą,
• rośnie presja polityczna na zmianę sytuacji, w tym ewentualne referendum lub rezygnację.

Trzykrotne z rzędu nieudzielenie wotum zaufania nie powoduje skutków prawnych w postaci odwołania burmistrza. W praktyce jest jednak jednym z najsilniejszych sygnałów politycznego kryzysu i może prowadzić do uruchomienia procedury referendum w sprawie jego odwołania.

A jakie jest państwa zdanie na ten temat? Czas już na referendum?